پای هر خداحافظی، محکم باش

کم کم یاد خواهی گرفت تفاوت ظریف میان نگه داشتن یک دست و زنجیر کردن یک روح را؛

اینکه عشق تکیه کردن نیست و رفاقت، اطمینان خاطر؛

و یاد می‌گیری که بوسه‌ها قرارداد نیستند و هدیه‌ها، معنی عهد و پیمان نمی‌دهند؛

کم کم یاد می گیری که حتی نور خورشید هم می‌سوزاند اگر زیاد آفتاب بگیري...

یاد می گیری که می توانی تحمل کنی، که محکم باشی؛

و پای هر خداحافظی

یاد می‌گیری

که خیلی می‌ارزی...

"بورخس"

پ.ن: برای دوستی که توان خداحافظی ندارد؛ شاید هم جراتش را.

اميد بخشترين آيه قرآن در داستان جالبى از حضرت على(عليه السلام ) به اين مضمون نقل شده است كه روزى ایشان رو به سوى مردم كردند و فرمودند: به نظر شما اميد بخشترين آيه قرآن كدام آيه است؟

بعضى گفتند آيه"ان الله لا يغفر ان يشرك به و يغفر ما دون ذلك لمن يشاء"(خداوند هرگز شرك را نمى بخشد و پائين تر از آن را براى هر كس كه بخواهد مى بخشد)سوره نساء آیه 48

امام فرمود: خوب است ، ولى آنچه من ميخواهم نيست.

بعضى گفتند آيه"و من يعمل سوء او يظلم نفسه ثم يستغفرالله يجد الله غفورا رحيما" (هر كس عمل زشتى انجام دهد يا بر خويشتن ستم كند و سپس از خدا آمرزش بخواهد خدا را غفور و رحيم خواهد يافت) سوره نساء آیه 110

امام فرمود خوبست ولى آنچه را مى خواهم نيست .

بعضى ديگر گفتند آيه "قل يا عبادى الذين اسرفوا على انفسهم لا تقنطوا من رحمة الله ان الله یغفر الذنوب جمیعا انه هو الغفورالرحیم"(اى بندگان من كه دراثر گناه، بر خويشتن زیاده روی کرده اید، از رحمت خدا مايوس نشويد.در حقيقت‏ خدا همه گناهان را مى‏ آمرزد كه او خود آمرزنده مهربان است)سوره زمرآیه53

فرمود خوبست اما آنچه مى خواهم نيست!

بعضى ديگر گفتند آيه "و الذين اذا فعلوا فاحشة او ظلموا نفسهم ذكروا الله فاستغفروا لذنوبهم و من يغفر الذنوب الا الله"(پرهيزكاران كسانى هستند كه هنگامى كه كار زشتى انجام مى دهند يا به خود ستم مى كنند به ياد خدا مى افتند، از گناهان خويش آمرزش مى طلبند و چه كسى است جز خدا كه گناهان را بيامرزد) سوره آل عمران آیه135

باز امام فرمود خوبست ولى آنچه مى خواهم نيست . در اين هنگام مردم از هر طرف به سوى امام متوجه شدند و همهمه كردند و گفتند: به خدا سوگند ما آيه ديگرى در اين زمينه سراغ نداريم.

امام فرمود: از حبيب خودم رسول خدا شنيدم كه فرمود:

 بعد فرمود: يا على جز اين نيست كه نمازهاى پنجگانه براى امت من حكم نهر جارى را دارد كه در خانه آنها واقع باشد، حال چگونه است وضع كسى كه بدنش آلودگى داشته باشد، و خود را روزى پنج نوبت در آن آب بشويد؟ نمازهاى پنجگانه هم به خدا سوگند براى امت من همين حكم را دارد.

آنقدر عاشق شدند که رمزهای عبورشان را به هم دادند.

تا این که یک روز یکی یادش رفت آن یکی هنوز رمز عبورش را دارد!

با این که اتوبوس به آخرهای خط رسیده بود، باز هم پر از جمعیت بود. لابه لای این همه شلوغی، دو تا دختر جوان به زور خودشان را کشیدند بالا و با اعتماد به نفس زائدالوصف و بدون توجه به غرغرهای همیشگی زنهای دیگر، تا وسطهای قسمت زنانه ی اتوبوس پیش آمدند. روی انتهایی ترین صندلی اتوبوس نشسته بودم و کاملا می دیدمشان. شاد بودند و سرزنده؛ از اینهایی که انگار نه انگار در این دنیا زندگی می کنند. بلند بلند حرف می زدند و به چرت و پرت های خودشان که اصلا خنده دار هم نبود، قاه قاه می خندیدند.

وسط این همه حرف، یکهو یکیشان چشمش به فروشگاه بنتونی افتاد که اتوبوس از کنارش رد شد. با همان صدای بلند گفت: "راستی! از یکی دو روز دیگه بنتون حراجه ها!" دختر دیگر گفت که خودش می داند و زن داداشش پریروز بهش خبر داده است!

زن میانسالی که کنارشان ایستاده بود با کنجکاوی پرسید: " بنتون کجا حراج می ذاره؟" دختر به همین فروشگاهی که چند دقیقه پیش از کنارش رد شده بودیم اشاره کرد. زن میانسال که معلوم بود خیلی اطلاعات ندارد گفت: " اونوقت توی حراجیش قیمتا خوبه؟" آن یکی دختر که داشت با موبایلش ور می رفت سر بالا کرد و گفت: "اوووووووووف! اصلا نمی تونی تصور کنی! پارسال کفش هشتاد تومنی رو خریدم پنجاه و سه تومن. تازه اگه سه تا می خریدم می شد دونه ای چهل تومن!" زن میانسال تشکری کرد و سر پایین انداخت. یک زن جوان دیگر که داشت آماده پیاده شدن می شد از تاریخ حراجی پرسید. دخترهای جوان با هم جوابش را دادند. یک خانم دیگر هم اطلاعاتی از چیزهایی که در آن فروشگاه می فروشند پرسید و بلافاصله شماره ای را با موبایلش گرفت و ریز به ریز همه چیز را برای پشت خطی اش توضیح داد و قرار و مدارهایشان را برای خرید گذاشتند. دو تا خانمی که کنار دست من نشسته بودند هم داشتند از همین فروشگاه حرف می زدند و می گفتند  که به یک بار رفتنش می ارزد و شاید شبِ عیدی چیز به درد بخوری تویش پیدا بشود و غیره.

 تا زمانی که دو دختر جوان قصد کردند پیاده شوند، تقریبا همه ی قسمت زنانه ی اتوبوس به صرافت افتاده بودند از حراجی بنتون خرید کنند. وقتی دو دختر از پله ها می رفتند پایین یک خانم دیگر که حتی اسم این فروشگاه را نمی توانست درست تلفظ کند داد زد: "از چه ساعتی حراجی شروع می شه؟" یکی از دخترهای جوان که حالا پیاده شده بود از کنار پنجره اتوبوس بلند گفت: " از ده صبح؛ منتها از هشت و نیم- نه باید بری توی صف وایسی. روز اول همه ی جنس خوباش تموم می شه ها" این آخری را وقتی گفت که اتوبوس حرکت کرده بود. صدایش در صدای قهقهه ی آن یکی دختر گم شد.

نیم قرن عمر کرده ای

 و بیش از نصف عمرت

 عین یک سرمایه ی بزرگ

 داشته امت

سرمایه ای که اگر نداشتم

 دنیا و خالقش

 بدجور بدهکارم می شدند

ممنون که هستی

تولدت مبارک

  آن اوایل که تازه آمده بودیم خانه جدید، صبحهایی که خانه بودم صدای دوره گردی را می شنیدم که صدا و لحن همه ی دوره گردهای دنیا را داشت. با همان لحنِ همه ی دوره گردهای دنیا، پشت بلندگوی دستی اش کشدار داد می زد: "آناناس"!! صدایش زیر بود، به قول خودم زِقٌ(قاف بسیار مشدد). بودند دوره گردهایی که در کوچه مان سبزی و مرکبات و گوجه و سیب زمینی می فروختند ولی این که دوره گردی "آناناس" بفروشد را تا به حال نشنیده و ندیده بودم! هر بار که صدای زیر و زق دوره گرد می آمد، گوش تیز می کردم و می شنیدم که کشیده و کج و کوله می گفت: "آنااااااااااناااااااااس"!

چند ماهی که گذشت، وقتی دیگر به آناناس فروختن دوره گرد عادت کرده بودم، یک بار تصمیم گرفتم بروم پایین ببینم "آناناس" ها را چطوری می فروشد؟ وانت دارد؟ کسی هم به هوای خریدن آناناس از خانه می آید بیرون؟ چه جور آدمهایی آناناس می خرند، آن هم از یک فروشنده دوره گرد؟!

      تا صدایش را از پشت بلندگو شنیدم پریدم پایین. به سمت صدا دویدم و کلی دورتر پیدایش کردم. نزدیک که رسیدم دیدم صاحب صدا، یک وانت سفید خالی دارد و بلندگو را چسبانده به دهانش و کشدار و  پشت سر هم می گوید :"آناناس"! تعجبم ده برابر شد، چون چیزی برای فروش عقب وانت نبود! نتوانستم بی خیال جریان شوم. وقتی که یک گوشه ایستاد، رفتم سمت وانت و زدم به شیشه اش و وقتی شیشه را پایین کشید، گفتم: "چی می فروشی آقا؟" بهت زده از پرسش یکهویی من بلافاصله گفت: "هیچی!" صدایش دیگر آن صدای زیر و زق پشت بلندگو نبود. گفتم: "هیچی نمی فروشی؟! پس چرا می گی آناناس؟" ابروهایش را در هم کشید و گفت: "آناناس؟" کنار دستش یک پسرجوان نشسته بود؛ زد زیر خنده. خودش هم به زور توانست به خودش مسلط شود که نخندد. از خنده ی پسرک و قیافه ی فروشنده دوره گرد فهمیدم خراب کرده ام.

     گفت: "آهن می خرم. توی بلندگو می گم آهن آلات، نه آناناس"! وقتی که از کنار ماشین دور می شدم دوباره پشت بلندگو همان کلمه قبلی را کشیده و کج و کوله گفت. این بار آناناس نبود؛ "آهن آلات" بود! دستی دستی سوژه ی خنده ی یک ماهشان را فراهم کرده بودم!

مردی که قرص خورده بود را یک بار دیده بودم؛ همین چند شب پیش. وقتی از آسانسور آمدم بیرون، دیدمش که جلوی واحد خودشان ایستاده و منتظر است. تا مرا دید لبخند زد. جوان بود. زیر سی سال. قدش خیلی بلند نبود. شاید هم قد من. سرتا پا سیاه پوشیده بود. روی همه ی سیاهی ها یک کت سیاه چرم. لبخندش را جواب ندادم و سریع رفتم توی خانه.  

زنی که مردی را که قرص خورده بود را کشان کشان تا دم در خانه می آورد را بیشتر از یکی دوبار دیده بودم. حتی با هم سلام علیک هم کرده بودیم. بیشتر صدایش را می شنیدم. صدای داد و بیداد و دعوا و مرافعه با پسرش. صدای زن قشنگ بود و رسا. یک بار که داشت دعوا می کرد به این فکر کردم که کاش می رفت دنبال گویندگی.

زن، مردی که قرص خورده بود را آورد دم در.نمی دانم مردی که قرص خورده بود، با زن چه نسبتی داشت. پسرش نبود. شاید برادرش، شاید هم نه. زن، مرد را گذاشت روی زمین و سعی کرد در را ببندد.  اینها را نمی دیدم؛ می شنیدم! یک متر مانده به در ورودی ایستاده بودم و گوش می کردم. زن، بلند بلند حرف می زد. انگار دارد برای کسی حرف می زند. کسی به غیر از خودش و مردی که قرص خورده بود، نبود. می گفت: "خدایا کمکم کن؛ خیلی سنگینه؛ از کت و کول افتادم؛ بلند شو دیگه؛ اینو بپوش؛ نمی خواد پشتشو بالا بکشی همینطوری پات کن؛ صبر کن! خوب که شدی حالتو جا می آرم؛ وای خدا! این همه قرصو چرا یه جا دادی بالا؟ اون از یاشار، این هم از تو..."

یاشار را می شناسم. پسر زنیست که مردی که قرص خورده را کول کرده. یاشار نوزده بیست ساله است. یاشار را از بویی که می دهد می شناسم. نمی دانم بوی سیگار می دهد یا بوی چه؛ ولی بویش بوی آدم های عادی نیست. چند شب پیش یاشار با مادرش دعوا کرد. مادر، یعنی همین زنی که مردی که قرص خورده را کول کرده، یاشار را از خانه انداخت بیرون. یاشار تا ساعت دو صبح زنگ خانه شان را می زد تامادرش در را باز کند. می گفت لباس گرم برنداشته ام؛ پول ندارم. مادر با همان صدای رسا و قشنگش داد می زد که "برو خونه بابات". فردایش سرایدار می گفت یاشار شب تا صبح توی موتورخانه خوابیده.

از دم در آپارتمان تا آسانسور راهی نیست. اما زور زن به مردی که قرص خورده نمی رسد انگار. می روم دم چشمی. می بینم که نمی تواند جابه جایش کند. به مرد خانه می گویم برویم کمکش. اخم می کند و بچه را برمی دارد می برد آن طرف تا صدای بلند بلند فکر کردن زن را نشنود. تحت تاثیر حرف همسایه هاست. همسایه هایی که چیزهای خوبی از زن نمی گویند. زیر لب می گویم: "سنگدل" و دوباره می روم دم چشمی. زن، مردی که قرص خورده را بغل کرده و به زحمت می گذاردش توی آسانسور. مردِ خندانِ چند شب پیش، که حالا بی حال است، باز هم سرتاپا مشکی پوشیده. با این تفاوت که به جای شلوار بیرون، یک شلوار ورزشی مشکی پایش است. زن، و مردی که قرص خورده سوار ماشین می شوند و می روند.

چند ساعت بعد، زن برمی گردد؛ بدون مردی که قرص خورده. تا صدای آسانسور را می شنوم، می پرم دم چشمی. زن گریه میکند و دماغش را بالا می کشد. یک کیسه بزرگ که تویش چند لباس مشکی ریخته ، دستش است. وقتی دارد کلیدش را از کیفش در می آورد و در آپارتمان را باز می کند،  با همان صدای قشنگ، آرام  می گوید: "داشتی خودتو می کشتی دیوونه".

وقتی دارد می رود تو، با بغض می گوید: "خدایا دیگه خسته شدم، خسته شدم..."

این را نمی دانستم؛ بغض، صدایش را قشنگ تر می کند.

اینجا روضه امام حسین را با چشم، گوش می دهند!

مادر دوستم رفت

فاتحه ای...

1. نمایشگاه مطبوعات همیشه یک حس خوب با خودش می آورد؛ حسی قشنگتر از نمایشگاه کتاب. امسال، غرفه ای که بیشتر از همه ی غرفه ها برایش وقت گذاشتم، غرفه ی کیهان بچه ها بود! متوجه گذر زمان نبودم. وقتی به خودم آمدم دیدم چهل دقیقه از ورودم به غرفه گذشته و من همه ی نسخه های کیهان بچه ها که روی میز گذاشته بودند را از اول تا آخر خوانده ام؛ به یاد روزهایی که روزها را می شمردم تا شنبه شود و کیهان بچه ها بیاید روی کیوسک و بابا برایم بخردش و من اول از همه بروم سراغ قسمت شاپرک و داستانهای مصورش را بخوانم و بعد برنامه ریزی کنم برای این که چطور در طول هفته بقیه ی مجله را بخوانم که مطلب کم نیاورم و روزی بدون کیهان بچه ها نگذرد! هنوز هم کیهان بچه ها بخش شاپرک دارد و هنوز هم کاغذهایش کاهیست و هنوز هم وقتی ورقش می زنی بوی کاغذ کاهی مستت می کند. به خاطرِ زنده شدنِ این عشق هفده هجده ساله، از این به بعد هر هفته کیهان بچه ها خواهم خرید و اول از همه سراغ صفحات شاپرکش خواهم رفت و بعد هم صفحه های باقیمانده را تقسیم به روزهای هفته خواهم کرد که تا هفته ی بعد، کیهان بچه ها کم نیاید. حیف که بچه های ما از این عشق ها ندارند...حیف!

3. ناخودآگاه به وجد می آیم وقتی می بینم در اتوبوس یا مترو یا پارک خانمی روزنامه می خواند. حالا هر روزنامه یا هر مطلبی که می خواهد باشد باشد. مهم این است که هنوز نسل خانم های روزنامه خوان منقرض نشده و هنوز هستند بانوانی که روزنامه را به "خانواده سبز" و "روزهای زندگی" و ... ترجیح می دهند! (با احترام کامل به این گونه نشریات خاله زنکی فخیمه!)  به قول شریعتی: فقر، همان گردو خاکیست که بر کتابهای فروش نرفته یک کتابفروشی می نشیند. فقر، تیغه های برنده ماشین بازیافت است که روزنامه های برگشتی را خرد می کند...

4. آن روزها که جوان بودم و جاهل، مجله زیاد می خواندم. یکی از مجله هایی که خواندنش ترک نمی شد "همشهری جوان" بود. می خواندم و هر از گاهی نامه ای برایشان می نوشتم که در صفحات اول، در قسمت باشگاه خوانندگان چاپ می شد. یادم می آید یک بار مجله، مطلبی داشت در مورد هری پاتر و مطلب با یک همچه جمله ای آغاز شده بود:

5. می خواهم یک قصه ی واقعی از یک عشق برایتان تعریف کنم. داستانی که آدم را یاد رمانهای قرن نوزده می اندازد! دوستی دارم که سه چهار سال پیش به کسی دل بست. دل بستن و عاشق شدنشان با دردسرهایی همراه بود. خانواده ها بنا به دلایلی مخالف بودند و راضی کردنشان یک سال و خرده ای طول کشید. درست زمانی که مبارزه ها تمام شده بود و همه فکر می کردیم روزهای خوش از راه رسیده اند، یکهو عشقِ این دوست بیچاره ی من غیبش زد! اصطلاح " آب شدن و رفتن زیر زمین" را برای همین مواقع ساخته اند؛ به معنای واقعی آب شد و رفت! طوری که خانواده اش هم از او بی خبر بودند. داشتیم شاخ در می آوردیم؛ خصوصا من که تا دیروز عشق شعله ور آن بنده خدا را دیده بودم و در جریان تمام سختی هایی که برای رسیدن به این دختر کشیده بود، قرار گرفته بودم.

6. به شدت معتقدم دنیای مجازی آدمها برعکس دنیای واقعیشان است. یعنی هر چه دنیای مجازی شخص پهناورتر باشد، در دنیای واقعی تنهاتر است و بالعکس. همچنین اعتقاد دارم وقتی وبلاگ نویس حال و روز خوشی ندارد، تند و تند پست می نویسد و وقتی وبلاگی مدتها سوت و کور می ماند، یعنی همه چیز بر وفق مراد صاحبش است!

7. می دانستید اصلِ ضرب المثل "بادمجان بم آفت ندارد"، "بادمجان بد آفت ندارد" بوده؟

8. درست الان که دارم می نویسم، وزیر اقتصاد دارد استیضاح می شود. نمی دانم مقصر کیست و چه کسی قصور کرده و چه کسی این وسط دارد قربانی می شود فقط این را می دانم که خوشحالم از این که جای هیچ کدام نیستم، نه استیضاح شونده نه استیضاح کننده! فقط خدا کند حق به حق دار برسد.

این را هم بخوانید، بی ربط نیست!

اميرالمومنين علي (ع)در خطبه 212 پس از تلاوت آيه 'الهيكم التكاثر' سخناني در وصف مردگان فرمودند و در ادامه افزودند:

اگر مردگان مي خواستند آنچه را كه ديدند توصيف كنند؛ زبانشان عاجز مي شد. حال اگر آثارشان نابود و اخبارشان فراموش شد اما چشم هاي عبرت بين، آنها را مي نگرد و گوش جان اخبارشان را مي شنود كه با زبان ديگري با ما حرف مي زنند و مي گويند:

خانه هاي خاموش قبر بر ما فرو ريخته، و زيبايي هاي اندام ما را نابود، و نشانه هاي چهره هاي ما را دگرگون كرده است.

اقامت ما در اين خانه هاي وحشتزا طولاني شده، نه از مشكلات رهايي يافته و نه از تنگي قبر گشايشي فراهم شد.

مردم! اگر آنها را در انديشه خود بياوريد، يا پرده ها كنار رود، مردگان را در حالتي مي نگريد كه حشرات گوش هايشان را خورده، چشم هايشان به جاي سرمه پر از خاك گرديده و زبان هايي كه با سرعت و فصاحت سخن مي گفتند؛ پاره پاره شده، قلب ها در سينه ها پس از بيداري به خاموشي گراييد و در تمام اعضاي بدن پوسيدگي تازه اي آشكار شد و آنها را زشت گردانيد و راه آفت زدگي بر اجسادشان گشوده شد.

همه تسليم شده، نه دستي براي دفاع و نه قلبي براي زاري دارند و آنان را مي بيني كه دل هاي خسته از اندوه و چشم هاي پرشده از خاشاك دارند. در حالات اندوهناك آنها دگرگوني ايجاد نمي شود و سختي هاي آنان برطرف نمي گردد.

 زمين چه پيكرهاي گرامي و زيبا را كه با غذاهاي لذيذ و رنگين زندگي كردند و در آغوش نعمت ها پرورانده شدند؛ به كام خويش فرو برد؛ آنان كه مي خواستند با شادي غم ها را از دل برون كنند و به هنگام مصيبت با سرگرمي ها، صفاي عيش خود را بر هم نزنند.

دنيا به آنها و آنها به دنيا مي خنديدند و در سايه خوشگذراني غفلت زا، بي خبر بودند كه روزگار با خارهاي مصيبت زا آنها را درهم كوبيد و گذشت روزگار توانايي شان را گرفت. مرگ از نزديك به آنها نظر دوخت و آنان را غم و اندوهي كه انتظارش را نداشتند؛ فرا گرفت و غصه هاي پنهاني كه خيال آن را نمي كردند در جانشان راه يافت؛ در حالي كه با سلامتي انس داشتند.

انواع بيماري ها در پيكرشان پديد آمد و هراسناك به طبيبان روي آوردند كه تسكين گرمي را با سردي و سردي را با گرمي مي دادند ولي بي نتيجه بود. زيرا داروي سردي، گرمي را علاج نكرد و آنچه براي گرمي به كار بردند؛ سردي را بيشتر ساخت و تركيبات و اخلاط مزاج را به اعتدال نياورد جز آنكه آن بيماري را فزوني داد تا آنجا كه درمان كننده خسته، و پرستار سرگردان، و خانواده از ادامه بيماري ها سست و ناتوان شدند و از پاسخ پرسش كنندگان درماندند و درباره همان خبر حزن آوري كه از او پنهان مي داشتند در حضورش به گفتگو پرداختند.

يكي مي گفت تا لحظه مرگ بيمار است. ديگري در آرزوي شفا يافتن بود و سومي خاندانش را به شكيبايي در مرگش دعوت مي كرد و گذشتگان رابه ياد مي آورد.

در آن حال كه در آستانه مرگ و ترك دنيا و جدايي با دوستان بود كه ناگهان اندوهي سخت به او روي آورد. فهم و دركش را گرفت؛ زبانش به خشكي گراييد؛ چه مطالب مهمي را مي بايست بگويد كه زبانش از گفتن آنها باز ماند و چه سخنان دردناكي را از شخص بزرگي كه احترامش را نگه مي داشت يا فرد كوچكي كه به او ترحم مي كرد؛ مي شنيد و خود را به كري مي زد...

پ.ن: همانا مرگ سختي هايي دارد كه هراس انگيز و وصف ناشدني بوده و برتر از آن است كه عقل هاي اهل دنيا آن را درك كند.

روبروی نویسنده نشسته ام و دارم کاغذهایم را زیر و رو می کنم تا مبادا سوالی جا بماند. نویسنده منتظر است بپرسم و جواب دهد. آن قدر از دیروز ترتیب سوالها را عوض کرده ام و با رنگ های مختلف و فلش های متعدد از این طرف صفحه به آن طرف صفحه برده امشان که خودم هم گیج شده ام. با پیدا کردن سوالم، پیروزمندانه سربلند می کنم. سوال برای نویسنده مبهم است. می خواiهد واضحتر بگویم. تا بیایم فکر کنم که چطور سوال را برای مصاحبه شونده بیان کنم که جواب دوپهلو و گنگ ندهد، نویسنده سیگاری از پاکت روی میز درمی آورد و روشن می کند. یادم می رود چه می خواستم بگویم! خیره می شوم به سیگار و به نویسنده ای که یکهو این وسط شروع کرده به پک زدن! به خاطر نگاهم است لابد که نویسنده بلافاصله می گوید: "اجازه هست؟" و به سیگارِ لای انگشتش اشاره می کند. می گویم: "اختیار دارید" و رویم را برمی گردانم. سوالم را پرسیده ام و نویسنده دارد جواب می دهد. به ازای هر جمله یک پک محکم به سیگار می زند و از این که بیرون دادن دود از دهان و بینی اش –که کمی خنده دارش کرده- را  ببینم ناراحت نمی شود. طولی نمی کشد که دود همه جا را می گیرد. عکاس چند دقیقه ای هست که دست از عکس گرفتن کشیده؛ نه فیگور سیگار کشیدنِ مصاحبه شونده برایش جذاب است و نه دلش می خواهد پس زمینه و پیش زمینه ی عکسهایش مه باشد! دلم می خواهد آن لحظه سرفه ام بگیرد و به نویسنده بفهمانم تمامش کند. بوی سیگارش خوب نیست اما سرفه ام نمی گیرد...

***

به محض این که کلید می اندازد و می آید تو، اتاق را بوی سیگار بر می دارد. یک حس خاص زنانه از درون شروع می کند به گرد و خاک کردن. این حس که فعال می شود، عقل دمش را می اندازد روی کولش و در می رود. در نبودِ عقل، یک حس دیگر که من اسمش را گذاشته ام "سیاست زنانه" جای عقل را پر می کند. این سیاست زنانه عقل  نیست. احساس هم نیست. یک چیزیست بین عقل و احساس. بیشتر نزدیک به احساس البته.

حس می گوید بگو: "سیگار کشیدی؟" سیاست می گوید بگو: "زود لباست را عوض کن؛ بوی سیگار پیچیده توی خانه!" به حرف سیاست گوش می کنم اما "حس" بدجور قلقلک می دهد. حس دستور می دهد بروم سمت متهم. می گوید صاف برو نزدیکش ببین دهانش هم بو می دهد یا نه. می گوید برو بگرد شاید هنوز خاکسترهای سیگار روی آستین یا دستش باشد. می گوید بگرد ببین فندکی، کبریتی، پاکت سیگاری...

سیاست می گوید خونسرد باش. هنوز وقت عکس العمل نیست. سیاست چرت می گوید. حس زنانه حمله را شروع کرده. مبارزه و خونسردی؟

می روم نزدیک متهم و خودم را مشغول کار دیگری نشان می دهم. می گویم: "لباسها را نگذار توی کمد؛ بقیه هم بو می گیرند". متهم متوجه غلیان حس شده؛ می گوید: "امروز فلانی را رساندم دم در خانه شان، توی راه مرتب سیگار می کشید. خفه شدم..."

حس می گوید بگو: "خودتی!"  سیاست می گوید ساکت باش. سیاست این بار پیروز می شود. به متهم نزدیک تر می شوم. یادم نیست حس بود یا سیاست ولی یکیشان گفته باید ببینم دهانش بو می دهد یا نه! می پرسم: "این خش کی افتاده روی عینکت؟" و خودم را مشغول نگاه کردن به یک نقطه از عینکِ روی چشمهایش نشان می دهم. حرف که بزند همه چیز مشخص می شود. می گوید: "خش؟" بوی آدامس اوکالیپتوس می زند بیرون. حس می گوید صددرصد سیگار کشیده و خواسته بوی بدش را مخفی کند. سیاست می گوید بپرس: "از کی تا حالا از این آدامسها می خوری؟" عقل اگر بود می گفت: تا وقتی مدرک پیدا نکردی نمی توانی اتهام بزنی.

مثل همیشه حس زنانه پیروز می شود. بدون این که جای خش عینک را نشان دهم از متهم دور می شوم. می روم بنشینم پشت میز دادگاه برای صدور حکم!

***

چهار نخ سیگار است. اگر بخواهیم تقسیم کنیم می شود دو تا او، دو تا من. یکی را می گذارم بین لبهایم؛ برای اولین بار. هم بوی کاغذش بد است هم بوی توتونش. یکی هم او برمی دارد و می گیرد بین دو انگشت. جرات آتش زدن نداریم هیچ کدام. دوباره دوتا نخ را می گذاریم کنار آن دوتای دیگر. آتش نداریم اصلا! به بهانه ای می رود و برمی گردد. کبریت دار می شود. آن قدر سیگارها را این ور و آن ور کرده ام که دوتاشان از کمر تا شده اند. یکی از سالمهایش را برمی دارد. کبریت را آتش می زند و سیگار را روشن می کند؛ عین حرفه ای ها. سیگار شروع می کند به دود شدن. هر پکی که می زند، دودش را می دهد آن طرف. دود سفید اشکال نامنظمی توی هوا می سازد و پخش می شود.عین کسی که با پدیده ای جدید مواجه شده با ولع به این تصویر نگاه می کنم. سیگار اول زود تمام می شود. می ترسم تصویری که دیده ام عین دودهای سفید محو شوند. مرتب با خودم مرور می کنمشان. وقت زیادی ندارم برای حک کردنشان در ذهن.  سه سیگار دیگر باقی مانده. طولی نمی کشد که دومی را از کف دستم برمی دارد. دومی هم سالم است. حرفه ای تر از اولی می گیراندش. این بار شاید بار آخر باشد. می گویم: دودش را نده آن طرف! تعجب نمی کند. فوت می کند سمت من. بوی مطبوعی می آید سمتم. نفس عمیقی می کشم و همه ی دودها را می کشم توی ریه. دود که نیست، زندگیست انگار!

سیگار دوم هم زود تمام می شود. چیزی نمی گذرد که سیگارِ از کمر خم شده ی سوم را دراز می کنم سمتش. بدون مقاومت می گیرد و روشن می کند. به خودم می گویم: کاش سیگار سوم هیچ وقت تمام نشود...

حدود نه سال پیش، محل رفت و آمدمان از چهارراهی بود به نام چهارراه کاوه. چهارراه کاوه یک چهارراه بزرگ و پررفت و آمد است با چراغ قرمزهای طولانی. سر این چهارراه چند تا پسربچه گل می فروختند؛ گل رز قرمز. یک روز یکیشان آمد دم ماشین و خواست گلش را بفروشد. دوازده سیزده ساله به نظر می آمد. موهایش فرفری بود و صورتش گرد. لپ هایش هم قرمزِ قرمز بودند.  "کناردستی" ام محلی به پسرک گل فروش نداد. پسر اصرار کرد. فایده ای نداشت. گل نمی خواستیم. پسر التماس کرد. گفت که از صبح دشت نکرده. محل ندادیم و "کنار دستی" ام برای خلاص شدن از دستش، شیشه را کشید بالا. باز اصرار کرد و باز ما رویمان را کردیم آن طرف.  پسر که نا امید شده بود ضربه ای به شیشه زد و موقع رفتن گفت: "الهی بمیری!"

اخلاق "کناردستی" ام تند است. زود جوش می آورد. هنوز همینطور است. آن روز هم بلافاصله جوش آورد و شیشه را پایین کشید و فریاد زد: "الهی بابات بمیره!"

آن روز دلم لرزید. ترسیدم مرغ آمین در راه باشد؛ از مستجاب شدن دعای پسرک ترسیدم نه از دعای "کناردستی" ام!

چندروزی پسرک غیبش زد. بقیه ی دوستانش بودند ولی او نبود.

چند روز بعد آمد. لباس مشکی به تن داشت. پرس و جو کردیم و فهمیدیم که پدرش مرده. از آن روز به بعد پسرک را جز با لباس مشکی ندیدم.

دیروز بعد از نه سال سر همان چهارراه، پسر را دیدم؛ پسر که نه، مردی شده بود برای خودش. صورتش دیگر به گردی سابق نبود و لپ هایش کمرنگ تر شده بودند. قدش بلند شده بود و چهره اش مردانه. هنوز گل رز قرمز می فروخت و لباس مشکی تنش بود.

پ.ن: برای تو محمد؛ برای همان چیزی که گفتمت و نوشتنی نیست!

دارد حرف می زند؛ جدیِ جدی. من اما طبق معمول، نصف حرفهایش را نمی شنوم؛ نه این که نشنوم، نمی فهمم. اصلا دلم نمی خواهد حرف های جدیش را بفهمم.

حواسم به زن و مردیست که پشت نیمکت ما روی چمن نشسته اند و پشتشان به ماست. زن - نمی دانم چرا- دارد تلاش می کند با دست دکمه ی بالایی پیرهن مرد را بکند و به خاطر این کارِ احتمالا بامزه و زیبا، جفتشان ریسه رفته اند از خنده!

زن و مرد را به حال خودشان می گذارم و سعی می کنم سر و صدایشان حواسم را پرت نکند. نمی شود! وسط این همه حرف جدی، چشمم به مژه ای می افتد که زیر چشم چپش جاخوش کرده. نمی دانم از کجا می فهمد که حواسم به حرفهایش نیست. می گوید: "گوش می دی چی می گم؟" خوشحال از این که خودش بحث را قطع کرده، می گویم:"نه".

چشمهایش را تنگ می کند. لابد انتظار ندارد این قدر صریح بگویم حواسم به حرفهایت نیست! چند ثانیه فقط نگاهم می کند. می گویم: "یه آرزو کن!". مدتهاست که دیگر از دیوانه بازی درآوردن هایم جا نمی خورد. این را از نگاهش می شود فهمید. دوباره می گویم: "یه آرزو بکن دیگه!" چشم از من می گیرد و یک جای دور را نگاه می کند. دلم می خواهد واقعا آرزو کند چون می دانم از نگاههایم به چشم چپش فهمیده قضیه چیست. ساکت است. می گویم:"آرزو کردی؟" سرش را تکان می دهد؛ یک جوری که شک می کنم واقعا آرزویی از دلش گذشته باشد.

همین طور که به چشم چپش نگاه می کنم می گویم: "حالا بگو مژه ت کدوم طرفه؟"

با شک می گوید:"چپ؟". بلافاصله مژه را  برمی دارم و نشانش می دهم. با ذوق می گویم: "آفرین! حالا آرزوت چی بود؟"

به همان نقطه ی دور خیره می شود و می گوید: "هیچی!".

دلخور می شوم. دلم نمی خواست آرزویش "هیچی" باشد.  مژه را از روی انگشتم فوت می کند و می گوید: "هر چی بود فوتش کردم رفت."

تا آخر، دیگر حرف جدی نمی زند.

ای مردم! اگر شما همانند من از آنچه بر شما پنهان است باخبر بوديد، از خانه ها كوچ مي كرديد، در بيابانها سرگردان مي شديد، و بر كردارتان اشك مي ريختيد، و چونان زنان مصيبت ديده بر سر و سينه مي زديد، سرمايه خود را بدون نگهبان و جانشين رها مي كرديد، و هر كدام از شما تنها بكار خود مي پرداختيد، و به ديگري توجهي نداشتيد.
افسوس! آنچه را به شما تذكر دادند فراموش كرديد و از آنچه شما را ترساندند، ايمن گشتيد، گويا عقل از سرتان پريده، و كارهاي شما آشفته شده است.

*نهج البلاغه

پ.ن۱: ماه روزه، ماه مواسات و برابرى است، و ماهى است كه رزق مؤمن در او زياد مى‏گردد، و ماهى است كه اولش رحمت و وسطش مغفرت و آمرزش، و آخرش آزادى از آتش جهنم است، و اين ماه براى مؤمن بهره و منفعت است، و براى منافق خسارت و ضرر...

اى مردم! در این ماه، درهاى بهشت، بازند. پس، از پروردگارتان بخواهید كه آنها را بر شما نبندد؛ و درهاى دوزخ، بسته‏اند. پس، از پروردگارتان بخواهید كه آنها را بر شما نگشاید؛ و شیطان‏ها در بندند. پس، از پروردگارتان بخواهید كه آنها را بر شما مسلّط نسازد...

پ.ن۲: روایت پیامبر از ماه خدا

پ.ن۳: همه اش تکراریست، کو گوش شنوا؟